Biegamy na orientację

włącz .

Robert Lewandowski przygodę ze sportem zaczął od biegania na orientację. Jak podkreśla, zapewniło mu to wytrzymałość biegową, nauczyło sportowej rywalizacji. Jest to dyscyplina olimpijska. Posługujący się mapą i kompasem zawodnik musi w jak najszybszym czasie przebiec trasę terenową wyznaczoną przez punkty kontrolne. Potwierdzenie ich „zaliczenia” następuje przez nowoczesne czytniki chipowe. Istotę biegu stanowi wybór trasy przez zawodnika, każdy punkt kontrolny musi zostać osiągnięty, ale w dowolnej kolejności.

Historia

Kolebką tej dyscypliny jest Skandynawia, gdzie pierwsze zawody zostały rozegrane 31 października 1897 r. w miejscowości Bergen (Norwegia) na dystansie 19,5 km, z trzema jedynie punktami kontrolnymi na trasie. Orienteering pochodzi od szwedzkiego wyrazu orientering, które zostało użyte po raz pierwszy w 1918 r. przez prezydenta Sztokholmskiego Amatorskiego Związku Lekkiej Atletyki, a zarazem organizatora pierwszych dużych zawodów w biegu na orientację, majora Ernsta Killandera – uważanego za "ojca współczesnej orientacji”.

Do najstarszych zawodów na orientację rozgrywanych do dziś są szwedzkie biegi sztafetowe – Tiomila oraz fińskie zawody sztafetowe – Jukola, a do najpopularniejszych należy szwedzki O-Ringen, na który przyjeżdża nawet 23000 uczestników. Obecnie IOF(międzynarodowy organ  International Orienteering Federation) zrzesza ponad 70 państw. Najbardziej popularny bieg na orientację jest w krajach skandynawskich i Szwajcarii, coraz większą popularnością cieszy się także w wielu innych państwach Europy, m.in. we Francji, Wielkiej Brytanii, Czechach, Austrii oraz na Węgrzech. Poza Europą sport ten znacząco rozwija się w Ameryce Północnej, wschodniej Azji, Australii i Nowej Zelandii. W Polsce biegi na orientacje zaczęły rozkwitać dopiero z  końcem lat 60-tych, a czynny udział w rywalizacji w skali światowej braliśmy w roku 1970 (Mistrzostwa Świata w BnO organizowane w NRD).

 

 

Mapa

Mapy do biegów na orientację są robione według przyjętych międzynarodowych zasad kreślenia map. Jest ona  bardziej szczegółowa od tradycyjnej mapy topograficznej. Większa część rysunku mapy przedstawia tzw. przebieżność lasu, która ma wpływ na wybór wariantu biegu do punktu kontrolnego. Kolor biały przedstawia las bardzo dobrze przebieżny, żółty to teren otwarty (np. łąka, pola uprawne), odcienie zielonego – gęstość roślinności wpływającą na tempo biegu (ciemnozielony – roślinność hamująca bieg o 90% i więcej), niebieski – obiekty wodne (strumienie, bagna, jeziora, studnie, hydranty itp.), brązowy – rzeźba terenu (górki, obniżenia, muldy, kopce itp.), czarny – pozostałe szczegóły mogące pomóc w dokładnym umiejscowieniu się na mapie (drogi, kamienie, paśniki,). Mapy do biegu na orientację sporządza się zazwyczaj w skali 1:15 000 (1 cm na mapie odpowiada 150 m w terenie) oraz 1:10 000 (1 cm na mapie odpowiada 100 m w terenie). Do biegów krótkodystansowych, tzw. sprintów, które odbywają się na terenie parków miejskich, najczęściej używa się map w skali 1:7000 , 1:5000 oraz 1:3500.

Trasa

Trasa biegu, jej długość oraz skala trudności zależą od kategorii wiekowej i poziomu zaawansowania technicznego zawodników, dla których została zaprojektowana. W praktyce liczy ona w linii prostej około 3 km dla 11-latków, 12-16 km dla seniorów (w zależności od rodzaju terenu).

Elementy trasy na mapie opisuje się kolorem czerwonym lub jego odcieniami, a poszczególne elementy zaznaczone są następującymi symbolami:

  • start – trójkąt
  • punkt kontrolny – okrąg , którego środek dokładnie wyznacza miejsce ustawienia punktu kontrolnego; kolejne punkty są ponumerowane i połączone ze sobą linią prostą,
  • dobieg do mety – przerywana linia od ostatniego punktu do mety, który jest oznakowany w terenie i jest obowiązkowy,
  • meta – dwa współśrodkowe okręgi

 

Piktogramy

Są to opisy punktów kontrolnych, które mają za zadanie sprecyzować obraz, który zawodnik odczytuje z mapy. Oprócz informacji, które można odczytać z mapy, piktogramy dostarczają inne cenne informacje, takie jak np. wysokość skały, obecność sędziego na PK czy umiejscowienie stojaka z lampionem względem obiektu terenowego

 

Rodzaje zawodów

  •  Sprint ( tu zawody odbywają się na terenie zurbanizowanym- park miejski),
  • Bieg średniodystansowy ( teren leśny),
  • Bieg klasyczny( teren leśny),
  • Bieg długodystansowy( teren leśny),
  • Sztafety ( park miejski/ teren leśny),
  • Nocny bieg na orientację( park miejski / teren leśny).

 

Bierzemy udział

Zgłaszamy się do biura zawodów po odbiór chipa, sprawdzamy listę startową, na której każdy zawodnik ma określoną minutę startową, wchodzimy do boksu, pobieramy mapę i ruszamy na trasę. Tylko tyle!

W biegach na orientację używa się systemu SportIdent (SI). Jest to elektroniczny system potwierdzania obecności na punktach kontrolnych za pomocą specjalnego chipa. Osoba, która nie posiada chipa, może wypożyczyć go na bieg od organizatorów.
W naszych zawodach taki chip otrzymuje się w biurze zawodów. Natomiast na każdym punkcie kontrolnym (PK) znajduje się specjalna stacja, do której należy w łożyć chip i po zaświeceniu się lampki i usłyszeniu sygnału dźwiękowego można kontynuować bieg do następnego punktu. Na każdej puszce jest odpowiedni kod.

Gdy już mamy chipa, musimy sprawdzić właściwą minutę startową, by w niej wejść do boksów startowych. Godzina startu bardzo często oznaczana jest minutą startową 00. Jeżeli mamy przypisaną minutę 5, to w tej minucie wchodzimy do boksu startowego (na zegarze będzie widoczna 5 minuta ).
Czas biegu jest liczony od momentu wybiegnięcia na trasę z ostatniego boksu. W boksach startowych lub przed nimi musimy przygotować chipa do biegu, tzn. musimy go wyczyścić ze wszystkich danych, które ma zapisane. „Czyszczenie” chipa odbywa się w puszcze z napisem CLEAR, następnie należy sprawdzić, czy taki chip jest wyczyszczony w puszce z napisem CHECK. Gdy wszystko jest w porządku, na sygnał startu pobieramy mapę i ruszamy na trasę.